Waldemar
Jama
Urodzony
w 1942 w Praszce. Od 1973 w ZPAF (członek
Rady Artystycznej),
wcześniej
(w latach 60.) należał
do
Katowickiego Towarzystwa Fotograficznego.
Absolwent ASP w Poznaniu. Dyplom w 1997.
Wykładowca
ze stopniem profesora na ASP w Katowicach i w
Gdańsku.
W latach 60. swą
działalność
artystyczną
opierał,
na grafizacji obrazu. Wystawa „Beton”
z 1970 była
próbą
aranżacji
w typie invironment. Potem wykonywał
fotografię
o
bardziej
metaforycznym charakterze, ale z wpływami
estetyki fotomedializmu (cykle „Awers” i „Rewers”).
W latach 80. i 90. uprawiał
fotografię
inscenizowaną
(cykle
„Auschwitz”, „Wizerunki” I, II, III)
biorąc
udział
w
ważnych
wystawach w Polsce - Polska Fotografia Intermedialna Lat
80-tych,
BWA Poznań,
1988; Niebo, PAcamera Club, Suwałki
1994) oraz na Zachodzie Europy
- L'anne de L'Est, Musée d'Elysée w Lozannie, 1990; II
Internationale Foto-Triennale, Esslingen, 1992.
Z lat 80. pochodzą:
„Głowy”,
operujące
syntetycznym plakatowym skrótem, „Puszka Pandory”
i antropologiczne „Fantomy”, w których
kontynuując
swe wcześniejsze
zainteresowania rejestrował
w różnych
regionach Polski strachy na ptaki,
interesując
się
zawartym w nich
rytuałem
i towarzyszącym
im zawsze pejzażem
(prace czarno-białe
i kolorowe).
Szczególnie ważny,
z powodów osobistych, był
dla
samego Jamy cykl „Auschwitz” (1989)
poświęcony
"fabryce
śmierci" oraz
„Wizerunki”, w których "poszukiwał
własnej
tożsamości
poprzez wizerunki innych". Wykorzystywał
w
nich swoje wcześniejsze
negatywy,
także
z rejestracji cmentarzy
żydowskich,
ukazując
duchowość
życia
niematerialnego.
W 1988 roku na temat roli awangardy Jama
stwierdził:
"Mój stosunek do awangard,
naszych czy innych jest pasożytniczo
życzliwy, to
znaczy traktuję
je
jako gramatykę
fotografii"
(wypowiedź
autorska z
katalogu "Polska fotografia intermedialna lat 80-ych.
Fotografia rozproszona", BWA, Poznań
1988).
W 1999 roku wykonał
cykl
„Ankary”, „Śląskie
Rydwany”, w którym w symboliczny
a jednocześnie
dokumentalny sposób, odwołujący
się
także
do tradycji abstrakcji geometrycznej,
pokazał
tradycję
tego
regionu. W swej twórczości
łączy
różnorodne
inspiracje
i wpływy,
np. nowoczesne akty, stare zdjęcia
w najczęściej
zgrafizowanym i neopiktorialnym stylu.
W latach następnych
stworzył
cykl
odwołujący
się
do
atmosfery duchowej
świata
z początku
XXI wieku – „Gry Wojenne”, uzmysławiając
(podobnie jak wcześniej
Zbigniew Libera),
że
istota wojny i walki zakodowana jest w
człowieku
i w naszej cywilizacji.
Wszystko wskazuje na to,
że Jama w
przekonywujący
sposób potrafi wypowiadać
się
w dwóch stylach: dokumentalnym i inscenizacyjnym. Ten drugi
polega także
na zabiegach
graficzno-malarskich o charakterze piktorialnym. Ale
granica między
jednym stylem
a drugim może
być
bardzo
nikła,
czy nawet ulegać
zatarciu (np.
cykl „Manekiny”).
Prace w zbiorach: Centrum Sztuki Współczesnej-Zamek
Ujazdowski w Warszawie,
Muzeum Historii Fotografii w Krakowie, Muzeum Narodowego we
Wrocławiu,
Muzeum Historii Katowic, Stadtmuseum Esslingen, Musée de
l'Elysée w Lozannie.
Tekst
źródłowy
– autor Krzysztof Jurecki